Công nhân lao động trong xưởng sản xuất.
Chủ động nhận diện nguy cơ từ công nghệ số
An toàn, vệ sinh lao động luôn được các cấp, ngành tại TP Hồ Chí Minh quan tâm, song thực tế vẫn xảy ra những vụ tai nạn đáng tiếc. Theo thống kê của Liên đoàn Lao động thành phố, từ ngày 1/12/2025 đến 28/2/2026, trên địa bàn xảy ra 18 vụ tai nạn lao động, trong đó có vụ gây thiệt hại nghiêm trọng về người.
Trước thực trạng này, việc đổi mới phương thức quản lý theo hướng chủ động, dựa trên nền tảng công nghệ được xác định là giải pháp cấp thiết, phù hợp tinh thần Nghị quyết 57 khi nhấn mạnh vai trò của doanh nghiệp trong ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số.
Hưởng ứng Tháng hành động về an toàn, vệ sinh lao động năm 2026, các cấp công đoàn thành phố triển khai nhiều chương trình cụ thể. Ông Bùi Thanh Nhân, Chủ tịch Liên đoàn Lao động TP Hồ Chí Minh cho biết, bám sát định hướng chuyển đổi số, công đoàn sẽ tổ chức tập huấn kiến thức cho cán bộ công đoàn, lực lượng an toàn vệ sinh viên, đồng thời nâng cao kỹ năng cho người lao động, nhất là khu vực phi kết cấu.
Ngoài ra, các hoạt động tuyên truyền, thi tìm hiểu về an toàn lao động cũng được triển khai rộng rãi, góp phần nâng cao nhận thức và ý thức tuân thủ. Song song đó, mạng lưới an toàn vệ sinh viên tại cơ sở tiếp tục được rà soát, củng cố nhằm cải thiện điều kiện làm việc, phòng ngừa tai nạn và bệnh nghề nghiệp.
Trong Tháng công nhân, người lao động được mua hàng hoá giảm giá từ các doanh nghiệp sản xuất trong nước.
Đáng chú ý, năm nay khuyến khích doanh nghiệp và tổ chức công đoàn đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), vào quản lý an toàn lao động và quản lý đoàn viên. Các hệ thống giám sát thông minh giúp theo dõi điều kiện làm việc theo thời gian thực, phát hiện sớm nguy cơ và cảnh báo kịp thời, chuyển từ bị động sang chủ động phòng ngừa rủi ro. Đồng thời, nền tảng dữ liệu số về đoàn viên cũng được xây dựng, liên thông với hệ thống bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và các chế độ chính sách.
Theo ông Bùi Thanh Nhân, việc số hóa không chỉ giúp quản lý chính xác, minh bạch mà còn tạo điều kiện để công đoàn nắm bắt kịp thời nhu cầu, hoàn cảnh người lao động, từ đó triển khai các hoạt động chăm lo hiệu quả hơn trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng sâu rộng.
Trong khi đó, ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh cho biết, Thành phố đang đẩy mạnh các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra lĩnh vực an toàn lao động. Ứng dụng công nghệ giúp nâng cao hiệu quả giám sát, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm.
Một hướng đi quan trọng là xây dựng cơ sở dữ liệu chung về an toàn lao động. Khi dữ liệu được kết nối, chia sẻ giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp, công tác dự báo, cảnh báo rủi ro sẽ chính xác hơn, góp phần giảm thiểu tai nạn trên diện rộng. Cùng với đó, việc đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số cũng cần được chú trọng, giúp người lao động thích ứng và khai thác hiệu quả các công cụ công nghệ trong công việc.
An toàn lao động đặt lên hàng đầu
Gắn với tinh thần Nghị quyết 57, nhiều doanh nghiệp tại TP Hồ Chí Minh đã chủ động đổi mới công nghệ, coi đây là giải pháp quan trọng để bảo đảm an toàn lao động. Tại Công ty cổ phần Thực phẩm Bình Tây, đơn vị có nhiều sản phẩm xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Hoa Kỳ, Pháp, Canada… công tác an toàn lao động luôn được đặt lên hàng đầu.
Bà Lê Thị Giàu, Chủ tịch Hội đồng quản trị công ty cho biết, doanh nghiệp luôn coi người lao động là tài sản quý giá nhất, vì vậy chú trọng toàn diện công tác an toàn, vệ sinh lao động. Bên cạnh việc xây dựng môi trường làm việc an toàn, doanh nghiệp còn quan tâm đến đời sống tinh thần, thể chất của người lao động; tổ chức thường xuyên các chương trình đào tạo, tập huấn, đặc biệt với những vị trí có yêu cầu nghiêm ngặt như vận hành thiết bị áp lực, lò hơi, xe nâng.
“Song song đó, doanh nghiệp đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong sản xuất và quản lý. Việc đầu tư dây chuyền hiện đại, số hóa quy trình vận hành giúp kiểm soát chặt chẽ từng khâu, giảm thiểu nguy cơ tai nạn. Người lao động cũng được trang bị kỹ năng sử dụng công nghệ, từ đó nâng cao hiệu quả làm việc và ý thức an toàn”, bà Giàu nói.
Cùng với đó, nhiều doanh nghiệp đang từng bước hình thành văn hóa an toàn lao động - yếu tố nền tảng cho phát triển bền vững. Khi mỗi người lao động ý thức rõ trách nhiệm của mình, môi trường làm việc sẽ trở nên an toàn hơn.
Ông Lư Nguyễn Xuân Vũ, Chủ tịch Hội Doanh nhân Sài Gòn, kiêm Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn Xuân Nguyên cho biết, doanh nghiệp đã triển khai hệ thống giám sát an toàn tích hợp, cho phép theo dõi các chỉ số môi trường, tình trạng thiết bị và hành vi vận hành theo thời gian thực, qua đó phát hiện sớm và xử lý kịp thời các nguy cơ mất an toàn.
Tập đoàn Xuân Nguyên ứng dụng công nghệ để tăng năng xuất lao động.
Theo ông Xuân Vũ, bảo đảm an toàn lao động chính là bảo vệ tính mạng, sức khỏe người lao động và sự phát triển của doanh nghiệp. Do đó, bên cạnh đầu tư công nghệ, doanh nghiệp chú trọng đào tạo kỹ năng, xây dựng quy trình kiểm soát rủi ro chặt chẽ và phối hợp với tổ chức công đoàn để nâng cao nhận thức cho người lao động. Các phong trào thi đua về an toàn lao động được duy trì thường xuyên, tạo sức lan tỏa trong toàn doanh nghiệp.
Về lâu dài, để chuyển đổi số trong lĩnh vực an toàn lao động đạt hiệu quả, cần sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và tổ chức công đoàn. Trong đó, Nhà nước đóng vai trò định hướng, ban hành chính sách; doanh nghiệp trực tiếp triển khai; công đoàn là cầu nối bảo vệ quyền lợi người lao động.
Có thể thấy, việc gắn chuyển đổi số với Nghị quyết 57 đang mở ra hướng đi mới cho công tác an toàn lao động tại doanh nghiệp. Các giải pháp công nghệ không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn góp phần xây dựng môi trường làm việc hiện đại, minh bạch, bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo vệ tốt hơn người lao động - yếu tố trung tâm của sự phát triển.
